13 kwietnia 2026 roku minie 40 lat od historycznej wizyty św. Jana Pawła II w rzymskiej synagodze. Tego dnia, w Auli Biblioteki Głównej Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie odbędzie się międzynarodowe sympozjum naukowe, w którym weźmie udział metropolita krakowski, kard. Grzegorz Ryś.
Wizyta Jana Pawła II w Wielkiej Synagodze w Rzymie 13 kwietnia 1986 roku była wydarzeniem o charakterze historycznym i symbolicznym, stanowiącym ważny krok w rozwoju dialogu katolicko-żydowskiego. Papież jako pierwszy od czasów apostolskich oficjalnie odwiedził synagogę, spotykając się z Naczelnym Rabinem Rzymu, Elio Toaffem oraz wspólnotą żydowską. Wydarzenie to potwierdziło kierunek wyznaczony przez Sobór Watykański II oraz zapoczątkowało nowy etap relacji między Kościołem katolickim a judaizmem, stając się także wzorem dla kolejnych wizyt Następców św. Piotra w synagogach.
W swoim wystąpieniu Papież Polak nawiązał do nauczania zawartego w deklaracji Nostra aetate, wskazując m.in. na szczególny charakter relacji Kościoła z judaizmem, trwałość więzi religijnej oraz brak podstaw do jakiejkolwiek dyskryminacji czy prześladowań.
Dokładnie cztery dekady później, 13 kwietnia 2026 roku w Auli Biblioteki Głównej Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II przy ul. Bobrzyńskiego 10 w Krakowie odbędzie się międzynarodowe sympozjum naukowe „Przekroczyć próg – 40. rocznica wizyty Jana Pawła II w Wielkiej Synagodze w Rzymie”.
Spotkanie będzie czasem refleksji nad drogą, jaką Kościół katolicki przeszedł w tym czasie w kontekście relacji z judaizmem oraz stawiania pytań o to, do czego wzywa współczesne nauczanie, jakie są dziś perspektywy dla wzajemnych relacji oraz na czym może opierać się nadzieja na ich dalszy rozwój.
W programie przewidziano wystąpienia zaproszonych gości z kraju i zagranicy, m.in. prof. Karmy Ben Johanan oraz dr. Oliviera Catela OP, a także dyskusję. Wydarzeniu towarzyszyć będzie wystawa „Byli sąsiadami: ludzkie wybory i zachowania w obliczu Zagłady”, przygotowana we współpracy z United States Holocaust Memorial Museum w Waszyngtonie. Ekspozycję będzie można oglądać w Bibliotece Głównej Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie do połowy maja.
Sympozjum stanowi wprowadzenie do popołudniowego spotkania w Synagodze Kupa, organizowanego z udziałem kard. Grzegorza Rysia na zaproszenie przewodniczącej Gminy Wyznaniowej Żydowskiej, Heleny Jakubowicz.
Program:
- 9.30 Otwarcie sympozjum
JM ks. prof. dr hab. Robert Tyrała, Rektor UPJPII - 9.40 Słowo wstępne
JE kard. Grzegorz Ryś, Metropolita Krakowski, Wielki Kanclerz UPJPII
Helena Jakubowicz, Przewodnicząca Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie
Prowadzenie: dr Jakub Drath - 10.00 prof. Karma Ben Johanan (The Hebrew University of Jerusalem) The Jewish Reception of John Paul II’s Visit to the Great Synagogue of Rome
- 10.30 dr Olivier Catel OP (École Biblique et Archéologique Française de Jérusalem) From the Piazza to the Pew: How Catholic Faithful Received John Paul II’s Synagogue Visit
- 11.00 Dyskusja
- 11.30 Przerwa na kawę
- 12.00 dr hab. Marcin Majewski, prof. UPJPII O biblijnym motywie przekraczania progu
- 12.20 dr hab. Józef Cezary Kałużny, prof. UPJPII O wspólnych początkach i rozejściu się dróg
- 12.40 s. dr Tereza Huspekova (UPJPII) O przełomie w katolickim nauczaniu o Żydach: deklaracja Nostra aetate
- 13.00 prof. Jan Grosfeld Dialog drogą do własnej tożsamości
- 13.20 Dyskusja
- 13.50 JE kard. Grzegorz Ryś – podsumowanie konferencji oraz otwarcie wystawy Byli sąsiadami: ludzkie wybory i zachowania w obliczu Zagłady
- 14.00 Poczęstunek
Biuro Prasowe Archidiecezji Krakowskiej