Dobre szkoły to dziś jedna z najważniejszych przewag konkurencyjnych miast. Tam, gdzie edukacja działa systemowo, dzieci mają lepszy start, a samorządy budują stabilniejsze fundamenty rozwoju. Indeks Zdrowych Miast 2025 po raz kolejny wskazał przewagę Krakowa na tym polu. Na kolejnych miejscach znalazły się Warszawa oraz Wrocław. Miasta te stoją na czele samorządów, w których inwestycje w kapitał ludzki realnie przekładają się na dobrostan mieszkańców.
Edukacyjny lider bez zaskoczeń. Kraków znów na pierwszym miejscu
Kraków nieprzerwanie utrzymuje pozycję lidera edukacji wśród polskich miast, osiągając najwyższe wyniki w obszarze egzaminów ósmoklasisty w latach 2022-2024. Miasto wyróżnia się systemowym podejściem do edukacji na wszystkich etapach, od przedszkoli po szkoły ponadpodstawowe oraz konsekwentnym wzmacnianiem jakości nauczania. Dane Indeksu pokazują, że wysoki poziom wyników egzaminacyjnych idzie tu w parze z szerokim dostępem do edukacji przedszkolnej, co tworzy solidne fundamenty dla dalszego rozwoju dzieci i młodzieży.
– Edukacja to inwestycja, której efekty nie są widoczne z dnia na dzień, ale decydują o przyszłości miasta. W Krakowie od lat stawiamy na jakość, stabilność i długofalowe myślenie o rozwoju dzieci i młodzieży, bo to oni w przyszłości będą tworzyć siłę naszego miasta. Dlatego stale modernizujemy szkoły, wspieramy nauczycieli i rozwijamy programy dodatkowe, które przygotowują młodych ludzi do życia w dynamicznie zmieniającym się świecie. Chcemy, żeby każdy uczeń, niezależnie od miejsca zamieszkania, miał równe szanse i mógł w pełni wykorzystać swój potencjał – podkreśla Maria Klaman, IV Zastępca Prezydenta Miasta Krakowa.
Stolica stawia na stabilny system edukacji
Drugie miejsce w obszarze Edukacja zajęła Warszawa, która wyróżnia się szczególnie wysokimi wynikami matur na poziomie podstawowym, a także bardzo dobrymi rezultatami egzaminów ósmoklasisty. Stolica pozostaje jednym z głównych ośrodków przyciągających młode osoby i rodziny z dziećmi, co z jednej strony potwierdza jej atrakcyjność, a z drugiej generuje istotne wyzwania dla systemu edukacji. Raport wskazuje, że Warszawa skutecznie odpowiada na rosnące potrzeby mieszkańców, utrzymując wysoki poziom kształcenia przy jednoczesnym zapewnianiu szerokiego dostępu do placówek edukacyjnych. Na uwagę zasługuje również niski odsetek dzieci objętych zasiłkami rodzinnymi, co może świadczyć o relatywnie stabilnej sytuacji ekonomicznej rodzin oraz skuteczności lokalnych mechanizmów wsparcia.
– W mieście o takiej skali i dynamice rozwoju edukacja musi nadążać za potrzebami mieszkańców. Naszym celem jest nie tylko utrzymanie wysokich wyników egzaminacyjnych, ale także tworzenie warunków sprzyjających wyrównywaniu szans i długofalowemu rozwojowi dzieci i młodzieży. Dlatego inwestujemy w programy wspierające dobrostan oraz zdrowie uczniów, nowoczesne programy nauczania, szkolenia dla nauczycieli oraz rozwój infrastruktury szkolnej. Chcemy, aby warszawskie dzieci mogły zdobywać wiedzę na najwyższym poziomie i aby szkoła była miejscem bezpiecznym oraz inspirującym do nauki i odkrywania talentów. – wskazuje Renata Kaznowska, Zastępczyni Prezydenta m.st. Warszawy.
Edukacja we Wrocławiu ściśle powiązana z polityką miejską
Wrocław, który uplasował się na trzecim miejscu, potwierdza, że edukacja stanowi jeden z kluczowych elementów jego polityki miejskiej, ściśle powiązanej z rozwojem społecznym i demograficznym. Dobre wyniki egzaminów ósmoklasisty oraz wysoka zdawalność i poziom wyników egzaminów maturalnych w istotny sposób wpłynęły na wysoką ocenę miasta w rankingu Indeksu Zdrowych Miast, czemu towarzyszy dynamiczny rozwój dostępu do wychowania przedszkolnego. Autorzy raportu zwracają uwagę, że Wrocław, podobnie jak inne duże ośrodki, skutecznie wykorzystuje edukację jako narzędzie przyciągania i zatrzymywania młodych mieszkańców, co w dłuższej perspektywie wpływa na stabilność rynku pracy, kondycję zdrowotną populacji oraz potencjał innowacyjny miasta.
– We Wrocławiu edukacja to nie puste hasło, tylko konkretnie zaplanowane działania i inwestycje, które traktujemy priorytetowo. Stawiamy na modernizację i budowę nowych placówek, a także wspieramy innowacyjne programy edukacyjne. Chcemy, żeby wszystkie dzieci we Wrocławiu miały jak najlepsze warunki do nauki oraz rozwijania swoich talentów i zainteresowań. – podkreśla Wiceprezydent Wrocławia, Ryszard Kessler.
O Indeksie
Indeks Zdrowych Miast to coroczne zestawienie pokazujące, jak samorządy realnie wpływają na jakość życia mieszkańców. Analiza obejmuje osiem kluczowych obszarów, m.in. zdrowie, środowisko, edukację, mieszkalnictwo i przestrzeń miejską. W tegorocznej edycji badaniem objęto 66 miast na prawach powiatu, zamieszkanych przez blisko 12,25 mln osób. Choć poszczególne kategorie koncentrują się na różnych aspektach funkcjonowania miast, łącznie dają spójny obraz tego, jak lokalne polityki przekładają się na codzienne doświadczenia mieszkańców, od poczucia bezpieczeństwa, przez komfort życia, po możliwości aktywnego spędzania czasu.
W obszarze Edukacja Indeks Zdrowych Miast opiera się na sześciu wskaźnikach. Obejmują one wyniki egzaminu ósmoklasisty i matur z języka polskiego oraz matematyki, poziom upowszechnienia edukacji przedszkolnej wśród dzieci w wieku 3-5 lat, a także odsetek dzieci objętych zasiłkiem rodzinnym. Pięć pierwszych wskaźników ocenianych jest zgodnie z zasadą „im wyżej, tym lepiej”, natomiast wskaźnik dotyczący zasiłków analizowany jest odwrotnie jako sygnał skali wyzwań materialnych, z jakimi mierzą się rodziny.
Wsparcie rodzin: poniżej 5% dzieci z zasiłkiem w Warszawie i Wrocławiu
W obszarze Edukacja raport uwzględnia również odsetek dzieci, na które przysługuje zasiłek rodzinny. Zwraca uwagę, że w 2023 r. mniej niż 5% dzieci w wieku do 17 lat otrzymywało zasiłki rodzinne m.in. w Warszawie
i Wrocławiu. Jednocześnie raport wyjaśnia, że spadek udziału dzieci objętych zasiłkiem w latach 2020-2023
w dużej mierze wynikał z braku zmian kryterium dochodowego w analizowanym okresie. Pokazuje to, że wskaźniki społeczne silnie reagują na uwarunkowania systemowe, na które samorządy nie zawsze mają bezpośredni wpływ. Tym bardziej podkreśla to znaczenie lokalnych działań na rzecz wyrównywania szans edukacyjnych.
Link do Indeksu Zdrowych Miast 2025: https://zdrowemiasta.pl/wp-content/uploads/2025/09/Raport_Indeks-Zd rowych-Miast-2025.pdf
Źródło: materiał prasowu