Swoszowice skrywają niezwykłą historię. Ta wystawa opowiada o siarce, wodach leczniczych i dwóch zasłużonych rodzinach
Swoszowice to dziś jedna z dzielnic Krakowa kojarzona przede wszystkim z uzdrowiskiem i leczniczymi wodami siarczkowymi. Jej historia jest jednak znacznie bogatsza. Wystawa przygotowana przez Muzeum Krakowa przybliży dzieje tego wyjątkowego miejsca, pokazując je przez pryzmat dwóch rodzin, które przez lata były związane ze Swoszowicami – Sternschuss-Staniewskich oraz Wodzinowskich.
Ekspozycja „Swoszowice siarką i wodami słynące – nasze miejsce na ziemi – rodzin Sternschuss-Staniewskich i Wodzinowskich” jest prezentowana od 4 lutego do 16 sierpnia 2026 roku w Muzeum i Centrum Ruchu Harcerskiego.
Swoszowice od średniowiecza były miejscem wydobycia siarki. Był to jedyny taki teren na obszarze dawnej Rzeczypospolitej. Eksploatacja złóż trwała aż do końca XIX wieku, a dziedzictwo związane z siarką do dziś pozostaje częścią historii tej części Krakowa.
Z miejscowością związana jest także tradycja uzdrowiskowa. Właściwości tutejszych wód siarkowych wykorzystywane są do dziś, a malownicze położenie wśród wzgórz i zieleni sprawiało, że Swoszowice już przed laty przyciągały mieszkańców Krakowa oraz artystów.
Historia, która została w rodzinach
Bohaterami wystawy są dwie rodziny, które odegrały ważną rolę w dziejach Swoszowic. Sternschuss-Staniewscy byli właścicielami uzdrowiska od jego początków aż do połowy XX wieku. Wśród przedstawicieli rodu znajdowali się lekarze, wojskowi, filantropi oraz kolekcjonerzy dzieł sztuki i pamiątek patriotycznych.
Drugą opowieść tworzy rodzina Wodzinowskich, związana ze sztuką. Wincenty Wodzinowski, jeden z bardziej znanych krakowskich artystów przełomu XIX i XX wieku, mieszkał i tworzył wraz z rodziną w dworze Gibkówka w Swoszowicach.
Obie rodziny łączyła także historia odzyskiwania niepodległości. Ich przedstawiciele podczas I wojny światowej wstąpili do Legionów Polskich.
Nieznane pamiątki i opowieści o miejscu
Na wystawie można zobaczyć pamiątki pochodzące między innymi z rodzinnej kolekcji spadkobierców rodu Sternschuss-Staniewskich, a także ze zbiorów muzeów i instytucji kościelnych. Część prezentowanych eksponatów po raz pierwszy została pokazana szerokiej publiczności.
Ekspozycja przypomina, że Swoszowice to nie tylko uzdrowisko, ale także miejsce o bogatej historii społecznej, gospodarczej i artystycznej. Dziedzictwo dawnej miejscowości zachowało się nie tylko w muzealnych zbiorach, ale również w nazwach ulic i pamięci mieszkańców.
Organizatorzy przypominają także ciekawostkę związaną z historią Swoszowic. To właśnie tutejsza siarka miała według anegdot przyczynić się do powstania legend o Smoku Wawelskim oraz mistrzu Twardowskim.
Wystawa powstała w ramach obchodów jubileuszu 610-lecia lokacji Swoszowic i będzie dostępna dla zwiedzających do 16 sierpnia 2026 roku.
Źródło: https://muzeumkrakowa.pl/wystawy/swoszowice-siarka-i-wodami-slynace-nasze-miejsce-na-ziemi-rodzin-sternschuss-staniewskich-i-wodzinowskich
Fot. Autorstwa Januszk57 – Praca własna, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=110020656